PTSD Awareness Month, Nationale Veteranendag en waarom verbinding zo belangrijk blijft
Juni staat internationaal bekend als PTSD Awareness Month. Een maand waarin extra aandacht wordt gevraagd voor Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) en de gevolgen die ingrijpende gebeurtenissen kunnen hebben op het leven van mensen.
Hoewel deze awareness maand zijn oorsprong vindt in de Verenigde Staten, is de boodschap ook in Nederland actueel. Misschien zelfs wel meer dan ooit.
Juist nu er steeds meer aandacht is voor de zorgplicht richting veteranen, de lange wachttijden bij letselschadeprocedures, veteranenkinderen en de gevolgen die uitzendingen kunnen hebben voor veteranen en hun gezinnen, is het belangrijk om stil te staan bij een eenvoudige waarheid:
Niet alle verwondingen zijn zichtbaar.
Op zaterdag 27 juni vieren we in Nederland Nationale Veteranendag. Toevallig valt deze dag samen met PTSD Awareness Day. Twee verschillende momenten, maar met een gezamenlijke boodschap: aandacht voor de mensen achter het uniform.
Meer dan een herinnering aan een uitzending
Wanneer mensen aan een veteraan denken, zien zij vaak iemand die zijn of haar diensttijd achter zich heeft gelaten.
Voor veel veteranen klopt dat beeld echter niet volledig.
Sommige ervaringen neem je mee naar huis.
Dat kan zich uiten in slaapproblemen, verhoogde waakzaamheid, concentratieproblemen, schuldgevoelens, prikkelbaarheid of het vermijden van bepaalde situaties. Voor een deel van de veteranen ontwikkelen deze klachten zich tot PTSS. Voor anderen uiten de gevolgen zich op een andere manier.
Wat al deze situaties gemeen hebben, is dat de omgeving ze vaak niet ziet.
Een lichamelijke verwonding is zichtbaar. Een psychische verwonding meestal niet.
Toch kunnen de gevolgen jarenlang aanwezig blijven.
De impact stopt niet bij de veteraan
De gevolgen van militaire inzet beperken zich niet altijd tot de veteraan zelf.
Partners merken veranderingen op. Kinderen groeien op met situaties die zij niet altijd begrijpen. Relaties kunnen onder druk komen te staan. Daarom groeit ook de aandacht voor veteranenkinderen en de invloed die uitzendingservaringen kunnen hebben op het gezin als geheel.
De afgelopen periode hebben wij op Veteranen Kennemerland meerdere artikelen gepubliceerd over deze onderwerpen. Niet omdat wij problemen willen benadrukken, maar omdat erkenning begint bij het benoemen van de werkelijkheid.
Wanneer we spreken over zorg voor veteranen, moeten we ook oog hebben voor de mensen om hen heen.
Wanneer feestdagen niet vanzelfsprekend zijn
Voor de meeste mensen staan feestdagen in het teken van gezelligheid, familie en samenzijn.
Voor sommige veteranen ligt dat anders.
Eerder schreven wij al over de periode rond Oud & Nieuw. Terwijl veel mensen genieten van vuurwerk en feestelijkheden, kan deze periode voor sommige veteranen juist spanning, stress of herinneringen oproepen aan eerdere ervaringen.
Dat betekent niet dat iedere veteraan hier last van heeft.
Maar het laat wel zien dat de gevolgen van een uitzending zich soms op onverwachte momenten kunnen laten voelen.
Juist daarom is bewustwording belangrijk.
Niet om veteranen als slachtoffer neer te zetten, maar om begrip te creëren voor situaties die voor de buitenwereld niet altijd zichtbaar zijn.
Een systeem dat nog steeds tekortschiet
Recent bracht de Veteranenombudsman opnieuw naar buiten dat veteranen met letselschade nog steeds te lang moeten wachten op de afhandeling van hun dossiers.
Ondanks eerdere aanbevelingen blijken procedures vaak jarenlang te duren.
Dat gaat niet alleen over geld.
Het gaat over erkenning.
Het gaat over veteranen die duidelijkheid zoeken terwijl zij tegelijkertijd proberen hun leven weer op te bouwen.
Het gaat over mensen die soms jarenlang vastlopen in procedures terwijl de gevolgen van hun uitzending dagelijks aanwezig blijven.
De afgelopen weken verschenen hierover verschillende artikelen, rapporten en discussies op sociale media en LinkedIn. Wat daarin steeds terugkomt, is dezelfde vraag:
Staat de veteraan nog wel centraal?
Een terechte vraag die aandacht verdient.
Maar misschien is een nog belangrijkere vraag:
Wat gebeurt er met de veteraan terwijl al die procedures lopen?
Verbinding als onderdeel van herstel
Binnen Veteranen Kennemerland geloven wij dat ondersteuning meer is dan alleen professionele hulpverlening of juridische procedures.
Contact met andere veteranen, herkenning, begrip en een luisterend oor zijn minstens zo belangrijk.
Daarom organiseren wij regelmatig activiteiten waarbij veteranen elkaar op een laagdrempelige manier kunnen ontmoeten.
Eén van die activiteiten zijn onze Meet & Greet wandelingen.
Tijdens een wandeling ontstaan vaak andere gesprekken dan tijdens een bijeenkomst in een zaal of een druk veteranencafé.
Mensen lopen naast elkaar in plaats van tegenover elkaar.
Er hoeft niet voortdurend oogcontact te zijn.
Er zijn stiltes die niet ongemakkelijk voelen.
En juist daardoor ontstaan vaak gesprekken met meer diepgang.
Gesprekken over uitzendingen, het leven na Defensie, gezondheid, relaties, werk of simpelweg over hoe het écht gaat.
Soms wordt er gelachen.
Soms worden herinneringen opgehaald.
En soms worden zorgen gedeeld die anders misschien nooit ter sprake waren gekomen.
Juist daar zit de kracht van verbinding.
Niet in grote woorden of ingewikkelde programma’s, maar in het eenvoudige feit dat veteranen elkaar ontmoeten en begrijpen.
Waarom wij werken aan een Veteranen Ontmoetingscentrum
De ervaringen tijdens onze activiteiten bevestigen telkens opnieuw wat wij al langer zien.
Veel veteranen hebben behoefte aan verbinding.
Aan een plek waar zij welkom zijn.
Aan een plek waar zij zonder afspraak kunnen binnenlopen voor een gesprek, een kop koffie of simpelweg gezelschap.
Dat is één van de redenen waarom Veteranen Kennemerland werkt aan plannen voor een regionaal Veteranen Ontmoetingscentrum en een crisisteam voor veteranen in Kennemerland.
Niet als vervanging van professionele hulp.
Maar als aanvulling daarop.
Een plek waar veteranen elkaar kunnen vinden voordat problemen groter worden.
Een plek waar “Leave No One Behind” ook na de missie betekenis houdt.
Leave No One Behind stopt niet na de missie
Binnen Defensie is “Leave No One Behind” meer dan een slogan.
Het is een belofte.
Een belofte die niet ophoudt wanneer de missie eindigt.
Een belofte die niet stopt wanneer iemand de kazerne verlaat.
Een belofte die ook geldt wanneer een veteraan worstelt met de gevolgen van zijn of haar ervaringen.
Of wanneer een gezin ondersteuning nodig heeft.
Of wanneer iemand zich alleen voelt.
PTSD Awareness Month herinnert ons eraan waarom die belofte zo belangrijk blijft.
Nationale Veteranendag herinnert ons eraan waarom veteranen onze waardering verdienen.
Beide momenten brengen uiteindelijk dezelfde boodschap:
Zorg dat niemand uit beeld raakt.
Niet tijdens de missie.
Niet na de missie.
Niet wanneer de schijnwerpers uitgaan.
Want sommige littekens zie je niet.
Maar dat maakt ze niet minder echt.
En juist daarom blijven aandacht, verbinding en kameraadschap zo belangrijk.
Geef een reactie